Với tư cách là người lao động, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, mỗi người cần đặc biệt cẩn trọng trước khi giao kết hợp đồng lao động. Việc hiểu rõ các điều khoản trong hợp đồng sẽ giúp hạn chế rủi ro và tránh những tranh chấp không đáng có trong quá trình làm việc.
Thứ nhất, cần xác định rõ chủ thể giao kết hợp đồng lao động. Người lao động cần kiểm tra mình đang ký hợp đồng với cá nhân hay tổ chức nào, thông tin của người sử dụng lao động có đầy đủ, chính xác hay không. Đồng thời, cần đảm bảo thông tin của chính mình trong hợp đồng là đúng và đầy đủ để tránh các vấn đề pháp lý về sau.
Thứ hai, cần đặc biệt lưu ý đến địa điểm làm việc, chức vụ và nội dung công việc. Hợp đồng cần ghi rõ nơi làm việc, vị trí công tác và mô tả công việc cụ thể để tránh trường hợp bị phân công làm những công việc không đúng chuyên môn hoặc không phù hợp với thỏa thuận ban đầu.
Thứ ba, một trong những nội dung quan trọng không thể bỏ qua là mức lương và các chế độ phúc lợi. Người lao động cần nắm rõ mức lương cơ bản, các khoản phụ cấp như tiền cơm trưa, giữ xe, xăng xe, cũng như chính sách tăng lương, nâng bậc. Đây là cơ sở để đánh giá thu nhập thực tế và đãi ngộ của người sử dụng lao động.
Thứ tư, thời gian làm việc và nghỉ ngơi cũng cần được quy định rõ ràng. Theo quy định pháp luật, thời gian làm việc không quá 48 giờ mỗi tuần. Các chế độ nghỉ, nghỉ lễ, nghỉ phép phải tuân thủ quy định hiện hành. Điều này là căn cứ để bản thân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đối với làm thêm giờ, người lao động cần lưu ý mức lương được trả: Ít nhất bằng 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày lễ, Tết.
Thứ năm, về thời gian và mức lương thử việc, người lao động cần kiểm tra rõ mình có cần thử việc trước khi làm việc chính thức hay không. Nếu có thì thời gian thử việc được pháp luật quy định như sau: Không quá 180 ngày đối với công việc của người đảm nhiệm chức vụ quản lý doanh nghiệp; không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên; không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ; không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác. Mức lương thử việc phải đạt ít nhất 85% mức lương chính thức.
Thứ sáu là chế độ bảo hiểm. Người lao động cần biết rõ mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm, tỷ lệ đóng của người sử dụng lao động và của bản thân, từ đó đảm bảo được phúc lợi bảo hiểm của mình sau này.
Thứ bảy, về thời hạn của hợp đồng lao động. Người lao động cần nắm rõ thời hạn của hợp đồng mà mình ký kết nhằm xác định cụ thể phạm vi quyền lợi và nghĩa vụ trong suốt thời gian làm việc. Bên cạnh đó, người lao động cần lưu ý rằng người sử dụng lao động không được phép giữ bản chính các giấy tờ cá nhân của mình dưới bất kỳ hình thức nào. Ngoài ra, hợp đồng lao động phải được lập thành ít nhất hai bản, mỗi bên giữ một bản và đều có giá trị pháp lý như nhau. Đây là căn cứ quan trọng để bảo vệ quyền lợi của các bên khi phát sinh vấn đề cần giải quyết.
Việc tìm hiểu kỹ và nắm rõ các nội dung trên không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ lao động minh bạch, ổn định và bền vững.
